آشنایی با علائم و نشانه های سرطان

سرطان نوعی اختلال در سرعت تکثیر و تمایز سلولی است که می تواند در هر بافتی از بدن و در هر سنی رخ دهد و با حمله به بافت های سالم بدن موجب بیماری شدید و در نتیجه مرگ  شود . سالانه در اثر ابتلا به انواع سرطانها افراد بسیاری از بین می روند این بیماری پس از اختلالات قلبی عروقی دومین علت شایع مرگ و میر در جهان و ایران است .


سن افراد باید برای در نظر گرفتن نشانه‌های سرطان به دقت مورد توجه قرار گیرد. دو نشانه اولیه احتمال ابتلا به سرطان شامل مشاهده خون در ادرار و کم‌خونی است.
از دیگر علائم می‌توان به خونریزی مقعدی، سرفه همراه با خون، رشد توده در سینه که می‌تواند تومور باشد،
همچنین مشکل در بلع غذا، خونریزی بعد از یائسگی و تست‌های پروستات غیرعادی است.
البته تغییرات غیرطبیعی در بدن و سلامت فرد باید به دقت بررسی شود.
محققان به دنبال اعلام علائمی هستند که به احتمال یک بیستم ممکن است به سرطان منجر شود.
 
اگرچه هنوز هم هر کدام از این علائم با احتمال کمی می‌تواند نشانه‌ای از سرطان باشند، اما هر کدام از این علائم باید به دقت بررسی شود و فرد بیمار برای بررسی دلیل اصلی آن به پزشک مراجعه کند.
قبل از سن ۵۵ سالگی فقط دو عدد از این علائم می‌تواند واقعا باعث نگرانی بیماران شود، اما بعد از رسیدن به این سن توجه به تمام این علائم بسیار ضروری است.
برای مثال مشکل در فرو دادن غذا می‌تواند نشانه سرطان مری باشد.
وجود خون در ادرار نیز باید به طور خیلی جدی توسط مردان و زنان به عنوان نشانه احتمالی سرطان مورد توجه قرار گیرد.
پزشکان عمومی باید این علائم را به بیماران خود معرفی کنند تا میزان آگاهی آن‌ها افزایش پیدا کند.
توجه به این علائم بسیار مهم است و بیماران به محض مشاهده آن‌ها باید با پزشک عمومی خود در میان بگذارند.
البته این‌ها تنها علائم احتمالی ابتلا به سرطان نیست، ما بیش از ۲۰۰ نوع سرطان داریم که هر کدام از آن‌ها علائم خاص خود را دارند.
از مهمترین عوامل موثر در ایجاد سرطان می توان به موارد زیر اشاره نمود که در این بین برخورداری از عادات غذایی خاص به طور روز افزوی به عنوان علت سرطان مطرح میشود .
۱ – عوامل فیزیکی
بخصوص اشعه ماورای بنفش ( نور آفتاب ) و پرتوهای یونیزه کننده ( تصویر برداری تشخیصی و انفجارات اتمی ) .
۲ – عوامل شیمیایی
موادی مثل جیوه ، نیکل ، کروم ، آرسنیک ، هیدروکربورها ، مواد آروماتیک ، قطران ، پنبه نسوز ، بعضی از رنگها ، حشره کش ها ، نگهدارنده های مواد غذایی مانند نیتریت ، بعضی از قارچها مثل آسپرژیلوس ، بعضی از داروها مثل des ، سیگار و ذرات معلق موجود در هوای شهرهای صنعتی و مدرن .
۳ – عوامل ارثی
استعداد خانوادگی و آمادگی ژنتیکی بخصوص در ابتلا به سرطان های معده ، پستان ، روده بزرگ ، ریه و رحم موثرند . خطر سرطان بیشتر است مثل سندرم داون یا منگولیسم که شانس ابتلا به سرطان خون در اینها بیشتر است .
۴ – عوامل ویروسی
بخصوص سرطان های دهانه رحم ، حلق و بینی و نوعی از سرطان خون .
۵ – سن فرد
در افراد مسن ، به علت اینکه هم سیستم ایمنی ضعیف می شود و هم به مرور زمان تغییراتی در هسته سلو لها حاصل می شود ، شیوع سرطانها افزایش می یابد . البته بعضی از سرطان ها فقط در سنین پایین بروز می کند و برخی دیگر نیز فقط مختص سنین جوانی هستند .
۶ – منطقه جفرافیایی
دیده شده است که بعضی از انواع سرطان ها در یک منطقه جغرافیایی بیشتر دیده می شوند ، به عنوان مثال سرطان مری در شمال ایران و سرطان معده در کشور ژاپن شایع تر است .
۷ – نحوه تغذیه و وضعیت فرهنگی و اقتصادی
ازدواج در سنین پایین یکی از عوامل مهم در ایجاد سرطان دهانه رحم است . بر عکس سرطان پستان در افرادی دیده میشود که ازدواج و حاملگی در سنین بالا داشته اند . قابل ذکر است که عمل شیردهی جنبه محافظتی در برابر سرطان پستان دارد . سرطان آلت تناسلی در مردانی که ختنه نشده اند دیده می شود . بیشتر سرطان ها با شیوع بالتری در مردان ، طبقات پایین اجتماع ، جوامع شهر وافراد مسن روی می دهند .
تغذیه نامطلوب و نا مناسب در ایجاد سرطان های روده بزرگ مقعد و پستان نقش بسزایی دارد . سیگار کشیدن ، تغذیه بد و ورزش نکردن ، همه باعث ضعف سیستم ایمنی می شوند . یک زندگی پر از جنجال واسترس نیز همین اثر را دارد . اکثر افراد با اگاه شدن از ابتلا به سرطان دچار ترس زیادی می شوند ، بطوری که در اثر فلج احساسس و روانی حاصله ضعف ایمنی آنها تشدید می یابد . امیدوار بودن به زندگی و داشتن روحیه ای بالا حتی می تواند یک بیماری بدون علاج را بهبود بخشد .
در جمعیت هایی که میزان سبزی ها و فیبر ( سلولز غیرقابل جذب ) در رژیم غذایی آنها کم است . میزان بروز سرطان روده بزرگ افزایش می یابد . شواهد نشان می دهد که احتمال بروز این سرطان ها در بین افرادی که از رژیم گیاهی تبعیت می کنند ، پایین تر است .
چربیها احتمالاً خطر سرطان روده بزرگ ، پستان و پروستات را افزایش می دهند ، اما در این بین ، رابطه سرطان پستان با رژیم های پرچرب محتمل تر است .
عده ای عقیده دارند که برخی افزودنیهای خوراکی ( مواد شیمیایی خاص برای ایجاد رنگ و طعم غذاها ) سرطان زا هستند و عده ای دیگر اثر آنها را محافظتی می دانند . مصرف غذاهای دودزده مانند ماهی دودی که حاوی بنزوپروپن می باشد ، با بروز سرطان و برعکس کمبود کالری دریافتی از آن پیشگیری نماید . چاقی ممکن است خطر بروز سرطان رحم را افزایش دهد و مصرف زیاد مشروبات الکلی با پیدایش سرطانهای دهان ، حلق ، حنجره و مری در ارتباط است . البته از آنجا که افراد معتاد به مشروبات الکلی اغلب به مصرف دخانیا نیز عادت داشته و از کمبودهای تغذیه ای و ویتامین ها برخوردارند ، نقش الکل در ایجاد سرطان را تقویت می کنند . اعتقاد بر این است که الکل و کمبودهای تغذیه ای ناشی از مصرف آن ، احتمال بروز سرطان را با افزایش سرطان زایی تنباکو بالا می برد .
کمبود برخی از مواد غذایی نیز ممکن است احتمال بروز سرطان را . به عنوان مثال ، سرطانهای روده بزرگ و پستان با کمبود ویتامینهای a,b ( ریبوفلاوین ) و c در ارتباط می باشند .
بعضی از غذاها ممکن است اثر محافظتی در برابر سرطان داشته باشد که از جمله اینها می توان به افزودنیهای غذایی مثل هیدروکسی تولوئن بوتیله و هیدروکسی آنیزول بوتیله اشاره نمود . عده ای از محققین عقیده دارند که ویتامین های a ,b,c در حقیقت اثرات ضد سرطانی دارند ، هر چند گزارشهای منتشر شده در این مورد ضد و نقیض هستند .
همچنین مشخص شده که میکرو ارگانیسم های لاکتو باسیلوس بوولگاریس و استروپتوکوکوس ترموفیلوس که در ماست یافت می شود ، تکثیر سلولهای توموری رامهار می کنند .
مصرف ویتامین e فولات ها و شبه کاروتن ها ( وابسته های شیمیایی ویتامین a ) نیر توصیه شده است .
گرچه بیشتر دردها دلیل وجود سرطان نیستند. دردهایی که مداوم هستند و به دلایل نامشخص ایجاد می‌شوند حتما باید تحت بررسی قرار گیرند. در این شرایط پزشک سابقه خانوادگی شما را بدقت بررسی می‌کند و براساس آن اطلاعات تصمیم بگیرد که چه آزمایشاتی برای شما لازم‌تر است. در این میان برخی معتقدند سرطان بیماری‌ای است که بیشتر در افراد سالخورده ایجاد می‌شود. هرچند بیشتر وقت‌ها حق با آنهاست، اما خیلی از افراد جوان هم به سرطان مبتلا می‌شوند.

تحقیقات و مطالعات نشان می‌دهد خانم‌ها در مقابل چکاپ‌های منظم و آزمایشات سرطان نسبت به آقایان حساس‌تر و مراقب‌تر هستند.
آنها معمولا خیلی بیشتر هم نسبت به نشانه‌های بیماری نگران می‌شوند. اما همیشه هم این‌طور نیست. برای مثال خانم‌های جوان‌تر خیلی از علائمی را که می‌تواند نشانه سرطان باشد، نادیده می‌گیرند.
البته خیلی از خانم‌ها از آقایان هم در انکار بیماری ماهرتر هستند. اینها کسانی هستند که عمدا علائم و نشانه‌های سرطان را نادیده می‌گیرند.
البته همیشه هم مساله انکار بیماری نیست. در بعضی‌ها یک باور فرهنگی وجود دارد که تصور می‌کنند سرطان بیماری لاعلاج است به همین خاطر لزومی نمی‌بینند که برای درمان مراجعه کنند، در حالی که حرف زدن در مورد مسائل نگران‌کننده نباید باعث واکنش منفی از سوی افراد شود.
نباید این حس به افراد القا شود که باید به دنبال هر نشانه کوچکی باشند. به همین دلیل در ادامه ۱۵ مورد از متداول‌ترین علائم سرطان که باید حتما جدی گرفته شوند را برایتان معرفی می‌کنیم که دیگر هر مشکل کوچکی باعث نگرانی شما نشود.
کاهش وزن بدون ‌دلیل:
خیلی از خانم‌ها بدشان نمی‌آید که بدون هیچ سعی و تلاش وزنشان را پایین بیاورند. اما کاهش وزن بی‌دلیل (مثلا ۵ کیلو در ماه بدون بالا بردن فعالیت بدنی یا رژیم غذایی) حتما باید مورد چکاپ قرار گیرد. کاهش وزن بی‌دلیل نشانه سرطان است مگر این‌که خلاف آن ثابت شود. همچنین می‌تواند نشانه مشکل دیگری مثل پرکاری تیروئید نیز باشد. پزشکتان باید آزمایشاتی برای چک کردن وضعیت تیروئیدتان انجام داده و سی‌تی‌اسکنی از بقیه اندام‌های بدن هم تهیه کند. پزشک باید تک‌تک احتمالات را بررسی کند.
نفخ کردن:
نفخ کردن می‌تواند یکی دیگر از علائم سرطان باشد که خیلی از خانم‌ها به آن مبتلا هستند و البته می‌تواند نشانه سرطان تخمدان باشد. سایر علائم سرطان تخمدان عبارتند ازدرد شکم یا لگن، احساس سیری زودرس (حتی وقتی هیچ غذایی نخورده‌اید) و مشکلات ادرار. اگر این نفخ کردن هر روز برای فرد اتفاق بیفتد و برای چند هفته فرد را آزار دهد، حتما باید با پزشکتان مشورت کنید. در این شرایط پزشک آزمایش خون، سی‌تی‌اسکن و سایر آزمایشات لازم را برای شما انجام می‌دهد.
تغییرات در سینه:
بیشتر خانم‌ها سعی می‌کنند سینه‌های خود را از نظر احتمال وجود غده بررسی کنند. اما این تنها نشانه برای سرطان سینه نیست. قرمز و ضخیم شدن پوست سینه می‌تواند یک نشانه نادر و شدید سرطان سینه باشد، در ضمن سرطان سینه التهابی هم باید مورد آزمایش قرار گیرد. اگر جوش یا دانه‌ای روی پوست سینه‌تان مشاهده کردید که بیشتر از یک هفته دوام پیدا کرد، حتما باید به پزشک مراجعه کنید. همچنین اگر ظاهر نوک سینه‌هایتان تغییر کرد یا ترشحاتی غیرعادی مشاهده کردید، به پزشک مراجعه کنید. در واقع تغییر در وضعیت ظاهر سینه‌ها، نشانه بسیار نگران کننده‌ای است.
خونریزی غیرعادی:
خانم‌هایی که هنوز به یائسگی نرسیده‌اند خیلی‌وقت‌ها به خونریزی‌های زودتر از زمان عادت ماهیانه بی‌توجهی می‌کنند. اما خونریزی بین زمان عادت ماهیانه بخصوص وقتی عادت ماهیانه‌ منظم است، نیاز به آزمایش و بررسی دارد. خونریزی بعد از رسیدن به یائسگی می‌تواند نشانه سرطان رحم باشد، بنابراین پزشک ‌باید بدقت سابقه خانوادگی شما را بررسی و برحسب زمان خونریزی و سایر علائم، آزمایش فراصوت یا بیوپسی برایتان تجویز کند.

 

 

 


تغییرات پوستی:
خیلی از ما خال‌هایمان را بدقت بررسی می‌کنیم، چرا که می‌دانیم هر نوع تغییر در تعداد و اندازه آنها می‌تواند یکی از نشانه‌های سرطان پوست باشد. اما باید تغییر در رنگدانه پوست را هم جدی بگیریم. همچنین اگر یکدفعه دچار خونریزی یا ورقه ورقه شدن پوست شدید حتما باید به پزشک متخصص نشان دهید.
بروز مشکل در بلع:
اگر در قورت دادن مشکل دارید، احتمالا رژیم غذایی‌تان را تغییر داده‌اید. پس جویدن چندان برایتان دشوار نیست. احتمالا بیشتر از سوپ، غذاهای مایع یا محلول‌های پروتئینی استفاده می‌کنید. اما این مشکل در قورت دادن می‌تواند نشانه سرطان gi باشد مثل مری. پزشکتان باید بدقت سابقه خانوادگی شما را بررسی کرده و آزمایشاتی مثل رادیولوژی سینه یا تست gi انجام دهد.
وجود خون در مدفوع:
اگر در ادرار یا مدفوعتان خون مشاهده کردید به هیچ وجه تصور نکنید که حتما از بواسیر باشد، بلکه می‌تواند نشانه سرطان روده باشد. پزشک باید سوالاتی از شما بپرسد و آزمایشاتی مثل کلونوسکوپی برایتان انجام دهد. همچنین بالا آوردن خون موقع سرفه کردن هم باید بدقت بررسی شود. البته اگر این اتفاق یک‌بار بیفتد ممکن است خطر جدی نباشد اما در صورت تکرار حتما باید به پزشک مراجعه کنید.
درد شکم و افسردگی:
خانم‌هایی که دچار درد در ناحیه شکم و احساس افسردگی به طور همزمان می‌شوند نیاز به چکاپ دارند. برخی محققان رابطه‌ بین افسردگی و سرطان لوزالمعده را پیدا کرده‌اند که هنوز چندان شناخته شده نیست.
سوءهاضمه:
بیشتر خانم‌هایی که حاملگی را تجربه کرده‌اند انواع و اقسام مشکلات گوارشی که با بالا رفتن وزن برایشان اتفاق افتاده بود را به خاطر دارند. اما بروز مشکلات گوارشی و سوءهاضمه بدون هیچ دلیل مشخص می‌تواند خطرناک و نشانه زودهنگام سرطان مری، معده یا گلو باشد. بنابراین پزشک باید سابقه خانوادگی شما را بدقت بررسی کند و قبل از انتخاب آزمایشات لازم برای شما، سوالاتی در مورد سوءهاضمه‌تان بپرسد.
عفونت دهانی:
همه افراد بخصوص سیگاری‌ها باید بدقت مراقب لکه‌های سفیدی که درون دهان یا روی زبانشان ایجاد می‌شوند، باشند. بیشتر این لکه‌ها می‌توانند نشانه‌های اولیه نوعی از سرطان باشند که می‌توانند منجر به سرطان دهان شود. از دندانپزشک یا پزشکتان بخواهید بدقت وضعیت را بررسی کنند و درمورد درمان آن تصمیم بگیرند.
درد:
با بالا رفتن سن، شکایت افراد از درد بیشتر می‌شود، اما درد می‌تواند نشانه زودرسی از برخی سرطان‌ها هم باشد، گرچه بیشتر دردها دلیل وجود سرطان نیست. دردهایی که مداوم هستند و به دلایل نامشخص ایجاد می‌شوند حتما باید مورد بررسی قرار گیرند. پزشکتان باید سابقه خانوادگی شما را بدقت بررسی کرده و براساس آن اطلاعات تصمیم بگیرد که چه آزمایشاتی برای شما لازم‌تر است.
تغییر در گره‌های لنفاوی:
اگر غده یا برآمدگی روی گره‌های لنفاوی خود در زیربغل یا گردنتان مشاهده کردید، لازم است با دقت علت ایجاد آن بررسی شود. اگر یکی از گره‌های لنفاویتان بتدریج بزرگ‌تر می‌شوند حتما باید به پزشک مراجعه کنید. در این شرایط پزشک شما را معاینه خواهد کرد و دلیل بزرگ شدن غده لنفی را بررسی خواهد کرد. همچنین ممکن است برایتان نمونه‌برداری از خون (بیوپسی) انجام دهد.


تب: